Showing posts with label Environment. Show all posts
Showing posts with label Environment. Show all posts

Friday, December 2, 2016

သစ္ေတာဂိတ္ ၁၉၈၆

အကို ကိုကင္းနဲ ့ပတ္သက္လို ့ ေလာေလာဆယ္ သတိရတာေတြရွိတယ္
-
မိခင္ သစ္ေတာဌာနႀကီးက တံဆိပ္ေတြ ပုခံုးတံဆိပ္ေတြ ဦးထုတ္ေတြနဲ့ အူနီေဖါင္းေတြနဲ ့ ျပန္လည္ ဆန္းသစ္ျခင္းလုပ္လာတာကိုး (သစ္ေတာျပတိုက္ထဲက ကိုလိုနီ ရဲေတြ သစ္ေတာအူနီေဖါင္းေတြနဲ ့တူပါ့)
-
၁၉၈၅-၈၇ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ကိုကင္းတို ့ ေမာင္ကိုတို ့က ရန္ကုန္တိုင္း သစ္ေတာပုလိပ္ေတြေပါ့
-
ေမာင္ကိုက လက္ေထာက္တိုင္းမႈး ေပးထားေတာ့ ေဂြးတက္ေအာင္ ကေနတာ၊ ရန္ကုန္တိုင္းကို တကယ္ အုပ္ခ်ဴပ္ေနတာက လက္ေတြ ့မွာ ဒုဝန္ႀကီး ဦးလႈိင္ျမင့္၊ ေမာင္ကို ့ကို ႏိုင္ငံျခားလႊတ္တာေတာင္ မင္း သကၤန္းကၽြန္းဂိတ္ကို ဘယ္သူ ့အပ္သြားသလဲ တစ္ခ်က္ပဲ ေမးတဲ့ ဆရာ
-
ေမာင္ကို ့ကို နမူနာယူၿပီး သစ္ဖမ္းၾကဖို ့ တိုင္းမႈးက တျခား ျမို ့နယ္မႈးေတြကို ေျပာေတာ့ အကိုႀကီး ကိုကင္းတို ့ကလဲ စစ္ေဆးေရးေတြလုပ္ၾကတာေပါ့၊
-
ေမာင္ကို ဖမ္းတယ္ဆိုတာက ျမစ္ေတြ ေခ်ာင္းေတြထဲ ေတာလမ္းထဲ ဖမ္းတာေလ
-
ဆရာကင္းတို ့တပည့္ေတြကေတာ့ သူတို ့ဖမ္းေနၾက ထံုးစံအတိုင္း ရန္ကုန္ မႏၱေလး လမ္းမႀကီးေဘး စားပြဲေလးခ် ကုလားထိုင္ေလးခ်ၿပီး လာတဲ့ သစ္ကားေတြ စစ္တာကိုး
-
အဲဒီမွာ ကိုကင္းရဲ ့ရင္တြင္းျဖစ္ ဝန္ခံခ်က္
-
ငါ့ကြာ သစ္ဖမ္းတာ တစ္ခါပဲ ရဘူးပါတယ္
-
ဘယ္လို ဘယ္လိုရတာလဲ အကိုရ (ေမာင္ကိုတို ့ သစ္ေတာဘြဲ ့ရေတြကို တိုင္းမႈးက မ်က္စိေနာက္လို ့ ကၽြန္းသင္းသတ္ဆိုၿပီး ေမာင္ကို ့ကို ေပါင္းလင္းၾကိဳးဝိုင္းထဲလႊတ္တင္လိုက္ ဒုတိုင္းမႈးကိုလည္း ကိုျမႀကီး ခေလးေတြကို လိုက္ျပလိုက္ဆိုၿပီးထည့္လိုက္၊ ေမာင္ကို ့ကို လိုက္ပို ့ၾကရတာ တျခား သစ္ေတာျမိဳ ့နယ္မႈးေတြ ေလးေယာက္ရွိသဗ်၊ ေတာထဲမွာ (ေတာေကာင္းေသးတယ္၊ ျမန္မာရမ္ကို ဖန္ခြက္ထဲထည့္၊ လက္နဲ ့ warm the glass လုပ္ ထင္းတံုး မီးပံုေဘးမွာ တမူးေသာက္ၾကရင္း အရက္မေသာက္တဲ့ ကိုကင္းက ရင္ဖြင့္တာ)
-
ဟေကာင္ရ မင္းလို သစ္ဖမ္းမယ္ဆိုၿပီး စားပြဲေလးခ် ငါ့က ပက္လက္ကုလားထိုင္းေလးနဲ ့ထိုင္ေနတံုး
-
ရန္ကုန္ မႏၱေလး ခရီးသည္တင္ကားႀကီးက ဝူးကနဲ ထိုးဆိုက္လာၿပီ
-
ဟင္ ဘာျဖစ္တာလဲ
-
စပယ္ယာ ခ်ာတိတ္က ေျပးဆင္းလာၿပီးေတာ့ စားပြဲေပၚမွာ ပက္လက္လွန္ၿပီးခၽြတ္ထားမိတဲ့ ငါ့ ဦးထုပ္ထဲကို ပိုက္ဆံ ငါးက်ပ္တန္ တစ္ရြက္ ပစ္ထဲ့လိုက္ၿပီး
-
ဆရာတို ့က ဂိတ္အသစ္လား၊ ဆြဲဆြဲဆရာေရ ့ ေမာင္းေတာ့ရၿပီဆိုၿပီး
-
ျပန္ထြက္သြားေတာ့တာပါပဲကြာ
-
ငါ အဲဒီ ငါးက်ပ္ပဲ သစ္ဖမ္းရင္း ရဖူးပါတယ္၊ ဘုရားေပးေပး က်မ္းေပးေပးပါတဲ့
-
ဒါေၾကာင့္ တက္သစ္စ သစ္ေတာဝန္ထမ္းမ်ား ဦးထုပ္သစ္မ်ားကို
-
လွန္၍ စားပြဲေပၚမွာ တင္ထားပါ၊ အဲေလေယာင္လို ့ မထားမိပါေစနဲ ့

Wednesday, November 30, 2016

ေရႊ ေရႊ ေရႊ

ဧရာဝတီကို တကယ္ခ်စ္သလား
-
အမိ ဧရာဝတီကို လက္ရွိ တကယ္ဒုကၡေပးေနတာ
ဒီလို ေရႊတြင္းေတြ
လက္ရွိ တကယ္ သက္ေသလဲရွိတယ္
ဆက္လဲ လုပ္ေနၾကတယ္
-
ဖင္ပိတ္ၿပီး ေအာ္ေနက်သူေတြထဲက ဒါေတြကို လက္ေတြ ့က်က် ရပ္ပါလို ့ ေျပာတာ တစ္ခါမွ မၾကားဘူးပါ
-
တာဝန္ရွိသူေတြကလဲ က်ေနာ္တို ့ ရပ္ပါ့မယ္လို ့ လံုးဝ အသံ မၾကားရပါ
-
ေျမပိုင္ဆိုင္မႈ ေရာင္းဝင္မႈ ငွားရမ္းမႈေတြ
ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရြက္စုတ္ေတြနဲ ့ပဲ ကာကြယ္ ညင္းခံုေနၾကတာ
-
အသဲနာတယ္
-
ပူတာအို ေျမာက္ဖက္က ေရႊတြင္းေဟာင္းေနရာတစ္ခု
-
ၾကံဖန္ၿပီး ဒီေနရာေတြကေန ေအာက္အတြက္ ႏံုးတင္ ေျမႏုေတြ ရပါတယ္ ေျပာအံုးမွာလား
-
တရုတ္ပဲလုပ္လုပ္ ႏိုင္ငံေတာ္ကပဲ လုပ္လုပ္ လက္ရွိ လုပ္ၾကရေတာ့မဲ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းေတြ ရွိလာမယ္ဆိုရင္ ဒါေတြ လံုးဝ အေပၚ ေရေဝေတြမွာ မလုပ္ရေတာ့ဘူး
-
ပူတာအို ျမိဳ ့သားေတြ က်ေနာ္ေျပာတာ သိပါတယ္၊ သူတို ့အခ်င္းခ်င္းလဲ ဆိုးဝါးစြာ တူးေဖၚတာေတြကို သတိရွိရွိနဲ ့ တိုင္ၾကားၿပီး အေရးယူတယ္ဆို သိရတဲ့အတြက္ အရမ္း ဝမ္းသာခဲ့ရပါတယ္
-
ေကာင္းမြန္တဲ့ စီမံကိန္းေတြ တကယ္စလာရင္ ဒါေတြ မလုပ္ရေတာ့မွာ မို ့လို ့ အတင္း ကန္ ့ကြက္ေနတာလား၊ စဥ္းစားစရာပါ



ထိန္းရမဲ့တာဝန္ရွိတဲ့သူကို အထိန္းခံရမဲ့ အဖြဲ ့အစည္းကိုပါ အုပ္ခ်ဴပ္ခိုင္းလိုက္တာ အသာေလးၾကည့္ရင္ေတာ့ ဟုတ္မလိုလိုပဲ တကယ္ေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ဘူးဆိုတာ သစ္ေတာနဲ ့ သစ္လုပ္ငန္းက နမူနာ ျပသြားလို ့ တိုင္းျပည္မွာ ေတာေကာင္း ၂၀%ေအာက္ေရာက္ေနၿပီ၊ အခုလဲ ထိန္း၇မဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေအာက္ကို သတၱဳတြင္းကို ပို ့လိုက္ေတာ့ အခု ဝန္ႀကီးရံုးမွာ ဘယ္သူေတြ ေထာင္ေနသလဲဆိုတာ နားနဲ ့မဆန္ ့ပဲဗ်ာ
LikeReply3 mins

Maung Maung Than လက္ရွိ အစိုးရရဲ ့ မူဝါဒ ဆိုင္ရာကို ဘယ္သူေတြ ကိုင္သလဲေတာ့မသိ၊ အဲဒီ အက်င့္ေတြ မေျပာင္းလဲေသးတာေတာ့ အမွန္ပဲ၊ ေသာက္က်င့္လို ့ေတာင္ ေျပာလိုက္ခ်င္ေသးတယ္

Tuesday, November 29, 2016

ျပဳျပင္ဖ်က္ဆီးျခင္း

ပူတာအိုရဲ ့ ဒီေျပာင္းလဲမႈကိုေတာ့ 
-
က်ေနာ္ကေတာ့ မၾကိဳက္ေပါင္
-
၂၀၀၀မွာ ေရာက္ခဲ့ကထဲက ေျပာင္းလဲမႈ အစကို ျမင္ခဲ့ရတယ္
-
သိတ္နားမလည္ေသးေတာ့ ရင္နာတာပဲသိတယ္
-
အခုေတာ့ တျပည္လံုးမွာ ဒါမ်ဳိးေတြပဲ ျမင္ေနရေတာ့ သူပုန္ထခ်င္စိတ္ေပါက္တယ္
-
လက္ရွိအစိုးရကေတာ့ ဒီအမွားမ်ဳိး မက်ဴးလြန္တန္ေကာင္းပါရဲ ့
ဒါေပမဲ့ ပုဂံမွာ စိတ္မခ်ရေသး


အနည္းဆံုးေတာ့ ဘုရားပြဲေတာ္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်င္းပခဲ့ၾကတဲ့ မူလအခ်ိန္ကို ျပန္လည္ ေျပာင္းလဲေပးသင့္ပါေၾကာင္း ဆႏၵေတြရွိၾကတယ္




 စတင္ ျပဳျပင္ တည္ေဆာက္တာလား ျပဳျပင္ ဖ်က္ဆီးတာလား ေနာင္ ထပ္မမွားၾကပါနဲ ့ေတာ့


အခုလက္ရွိ aerial view ပါ၊ အရင္က ထံုးျဖဴျဖဴေလးနဲ ့ အာေသာက လက္ရာလို ့ စိတ္ကူးယဥ္လို ့ရတဲ့ ပံုေတာ္နဲ့သာဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ national heritage cultural heritage ပီသလိုက္မလဲ

တခ်ိန္တံုးက စာရင္း၊ ကြင္းဆင္းတဲ့ Remote Sensing GIS team ေတြအတြက္
-
ကင္မရာ
ဂ်ီပီအက္စ္
ေျမပံု
ၿဂိဳလ္တုဓါတ္ပံု hard copy
Cassette recorder
မွတ္စုစာအုပ္
ပိုက္ဆံ
-
အခုဆိုရင္ေတာ့
laptop with internet connection
GPS camera with recording facility, or latest model smart phone
note book or tablet PC for viewing satellite image
car adapter for AC and DC output
Drone with adequate number of spare batteries
-
ပိုက္ပိုက္
All weather vehicle
-
ေနာက္ဆိုရင္ေတာ့
survey vehicle with 360 camera and satellite receiver
အနာဂတ္အတြက္ ျပင္ဆင္ၾကရေအာင္ကို Nga Mann



ေလာင္စာ၊ ထင္း၊ ဆင္းရဲျခင္း

ဒီလိုပဲ ေမ့မွာ စိုးလို ့ ခံစားခ်က္ေတြ ခ်ေရးတာ
ပူတာအိုမွာ ည ၆နာရီ လံုးဝေမွာင္ေနၿပီ
ဆိုင္ေရွ ့ကေန အဖြားႀကီး ၂ေယာက္ တလႈပ္လႈပ္နဲ့ ေရြ ့ေနၾကတယ္
ေနာက္က တေယာက္က ပဲစဥ္းငံုရိုးေတြကို စည္းထားတဲ့ အစည္းကို ေခါင္းနဲ ့ ထမ္းလာတယ္
-က်ေနာ္ကေတာ့ သိေနတယ္ေလ ဒီ အစည္းကေလးဟာ သူတို ့အတြက္ ည ခ်က္ဖို ့ ျပဳတ္ဖို ့ ေလာင္စာပဲ၊ လွ်ပ္စစ္မီးပဲ အလင္းေရာင္ပဲ
-
ဒါေတာင္ တစ္ဆယ္ ဒီဂရီ စင္တီပဲ ရွိေသးတယ္
-
ျမိဳ ့အတြက္ လွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းေတြ ၾကားခဲ့ရတယ္
သူတို ့အတြက္ ပါပါ့မလား
မီးလင္းယံုေလာက္ပဲလား
-
အိမ္သံုး စြမ္းအင္အတြက္
အထူးသျဖင့္၊ အပူစြမ္းအင္အတြက္ ထည့္စဥ္းစားရဲ့လား
-
လင္းထိန္ေနတဲ့ ဟိုတယ္ႀကီးေတြ resort ေတြရဲ ့ ၾကားမွာ ဒီလိုပဲ
ပဲစဥ္းငံုရိုးေတြ၊ ကိုင္းရြက္ထင္းေတြနဲ ့ေနၾကမွာလား
-
ေဘးပတ္ဝန္းက်င္ရြာေတြမွာေတာ့ ထင္းေတာေတြ ထိန္းထားၿပီး ထင္းခုတ္ေရာင္းေနၾကေလရဲ ့
ကေလးေတြ ထင္းစည္းကေလးေတြ ကိုယ္စီနဲ ့
ဧရာဝတီကို တကယ္ခ်စ္ရင္ သူ ့သားသမီးေတြအတြက္ တကယ္ေကာင္းတဲ့ အစီအမံေတြလိုေနပါတယ္

ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ ့ ဧရာဝတီ

ေမ့သြားမွာစိုးရိ္မ္ရလို ့ခ်ေရးထားတာ ပူတာအိုေလဆိပ္ထဲက စကားဝိုင္းကေလး
-
မင္း WCS ကမဟုတ္လား
ဟုတ္ပါတယ္ မင္းက
ငါ သစ္ေတာဌာနက အျငိမ္းစား ညႊန္မႈးတစ္ေယာက္ပါ
-
အခု Park ထဲကေန ျပန္လာတာ
-
ဥ.ယ်ာဥ္ထဲ အေျခအေနေကာင္းရဲ ့လား
-
သက္ျပင္းခ်လ်က္ ေကာင္းပါတယ္ ဒါေပမဲ့
-
ဒါေပမဲ့ ဘာျဖစ္တာလဲကြာ
-
ဖုန္ကန္ကို ဒီႏွစ္စၿပီး ဧည့္သည္ေတြ မ်ားလာတယ္
ျပသနာက ခ်က္ေရးျပဳတ္ေရးပဲ ရွိတဲ့ေနရာက ထင္းပဲ ခုတ္ၿပီး သံုးေနၾကတယ္ ၾကာလာရင္
-
အင္း ျပသနာပဲ
-
ငါေတာ့ စာေရးထားတယ္ Alps မွာလို ေရနၤဆီတို ့ တျခား ေလာင္စာ မီးဖိုေတြ သံုးဖို ့
-
က်ေနာ့္စိတ္ထဲကေတာ့ သူ ့စာက ဘယ္မွ ေရာက္မယ္မထင္
-
ဖုန္ကန္ရာဇီ ေတာင္တက္တဲ့လူေတြကို ထိန္းသိမ္းဖို ့ ဘယ္သူ ့တာဝန္လဲ
ပတ္ဝန္းက်င္ဌာနလိုလို ဟိုတယ္ ခရီးသြားလိုလုိ၊ သစ္ေတာဌာန ဥယာ်ဥ္တာဝန္ခံလိုလို GAD လိူလိုနဲ ့
-
ေသခ်ာတဲ့ ေဖ့စ္ဘုတ္ ပိတ္သတ္ႀကီးကိုပဲ တိုင္တည္လိုက္ပါရဲ ့
-
အဲဒါလဲ အမိဧရာဝတီပဲေနာ ခင္ဗ်ားႀကီးတို ့ မသိခ်င္ေရာင္ေဆာင္မေနၾကနဲ ့
-
ဒီေလာက္ေဝးတဲ့ ေနရာကို အေရာက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံျခား ဧည့္သည္ဟာ ေလာင္စာအတြက္ ပိုကုန္မဲ့ပိုက္ဆံကို ဘာမွ ျဖစ္မွာမဟုတ္ေပမဲ့
-ရသေလာက္ ႏွပ္ေခ်းခြာမဲ့ ျမန္မာ ဟိုတယ္ဖက္ကေတာ့ ထင္းပဲ ခုတ္သံုးမွာ အေသအခ်ာ၊

Monday, November 14, 2016

ေျဖေလွ်ာ့ေပးပါ

ေျဖေလွ်ာ့ေပးပါ

2 November 2012 at 12:11
မေန ့က အမ်ဳိးသား အဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေမးခြန္းတခု အေမးခံရတယ္

က်ေနာ့္ကို ေမးတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး

သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္၀န္ၾကီးတေယာက္က panelist ေတြကို တင္ျပပါတယ္

မထိခိုက္ၾကေအာင္ ေျပာက်ရရင္ အစိုးရဌာနေတြက သူတို ့ျပည္နယ္အစိုးရေတြ development project ေတြ လုပ္တဲ့အခါမွာ အဆင္ေျပႏိုင္ေရးအတြက္ ဥပေဒမ်ားကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးၾကပါလို ့၊ တင္ျပ ေတာင္းဆိုသြားပါတယ္၊ ေျပာတဲ့ ကိစၥကိုေတာ့ မေရးလိုပါ၊ သူက အမ်ားေရွ ့မွာ ေျပာေပးမဲ့ က်ေနာ္က ဒီမွာ ေရးရင္ အတြယ္ခံရအံုးမယ္

က်ေနာ္က landuse plan, environmental law, basin management, green city approach ေတြ ေဆြးေႏြးထားေတာ့ က်ေနာ္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေျပာပံုပဲ။
panelist ေခါင္းေဆာင္ကလဲ မ်က္မွန္းတန္းေနၿပီဆိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနကိုယ္စားလွယ္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ရင္ ေဆြးေႏြးေပးပါ၊ မေဆြးေႏြးရင္လဲ ရပါတယ္တဲ့၊ နားလည္ေပးတယ္ေပါ့။

ဘယ္ရမလဲ Zaw Kanlant ဘၾကီးပဲ

က်ေနာ့္ adrenalin flow ေတြတက္လာတာကို သတိထားမိလိုက္တယ္၊ တကယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္က အ၇မ္းကို စကားထစ္တဲ့တေယာက္ပါ၊ ဒါေပမဲ့ စိတ္ဒါမ်ဳိးျဖစ္သြားရင္ မထစ္ေတာ့ဘူး၊ ေျပာခ်င္တာ ေျပာေတာ့တာပဲ

က်ေနာ့္ အေျဖ၊ ဒါမွမဟုတ္ ေဆြးေႏြူးခ်က္ေပါ့။

က်ေနာ္တို ့က ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ဒါမ်ဳိးကိစၥေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြက ဒါမ်ဳိးကိစၥေတြ ေမးလာခဲ့ရင္ ျပန္ေျဖၾကရပါတယ္၊ ေျဖတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို ့က ၀န္ထမ္းေတြပါ၊ ျပည္သူကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ျပည္သူ ့၀န္ထမ္းေတြပါ၊ က်ေနာ္တို ့ကို ထိန္းေက်ာင္းေနတာေတြ၊ က်ေနာ္တို ့က ထိန္းသိမ္းထားရတာေတြက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြပါပဲ

ျပန္ေျဖတဲ့ အေျဖေတြ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ေတြက က်ေနာ္တို ့ပါစင္နယ္ ခံယူခ်က္ေတြမဟုတ္ပါဘူး တည္ျမဲ အမိန္ ့ေတြ ဥပေဒေတြ၊ နည္းဥပေဒေတြက ေျပာတဲ့စကားေတြပါ၊
ျပန္ေျဖ၇တဲ့လူဟာ ေတာထဲက ေက်းရြာသား ျဖစ္ျဖစ္ (က်ေနာ္ေတာ္ေတာ္ စကားလံုးရွာလိုက္ေသးတယ္) backing ရထားတဲ့ (ဘယ္သူ ့ဆီကဆိုတာေတာ့ ထဲ့မေျပာလိုက္ပါဘူး) စီးပြားေရး သမားျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီအတိုင္းပါပဲ၊ တညီတညာထဲ ေျဖမွာပါပဲ

အဲဒီ ညီညာမႈကိုပဲ rule of law လို ့က်ေနာ္ နားလည္ထားပါတယ္။၊ ေနာက္ က်င့္သံုးၾကပါလို ့သမတၾကီးက လမ္းညႊန္ထားတဲ့ Good Governance တို ့Clean government တို ့ဆိုတာကလဲ ဒါပဲလို ့ခံယူပါတယ္

(ေျပာရင္းနဲ ့adrelanin ကပိုျမင့္လာတယ္)

ေဆြးေႏြးတဲ့ case ဆိုရင္ နဲနဲ ၾကံဳတုန္းေျပာခ်င္ပါတယ္၊ Eco-tourism ဆိုတာ သူ အသံုးခ်တဲ့ ကာကြယ္ေရး ဧရိယာProtected area system ေတြရဲ ့ရည္ရြယ္ခ်က္ကို အေထာက္အကူျပဳႏိုင္ရမွာပါ၊ ဟိုတယ္ကို အဲဒီေနရာေတြမွာ ေဆာက္ရင္ မညီေတာ့ပါဘူး၊ အင္းေလးထဲက ဟိုတယ္ေတြလဲ ကမ္းစပ္ေတြ ေရထဲေတြ ေဆာက္ၾကတာလဲ Eco-tourism concept နဲ ့မကိုက္ပါဘူး၊ အေကာင္းဆံုးက ေအးသာယာလို ေနရာမွာ ဟိုတယ္ဇံုထားၿပီး အဲဒီကမွ အင္းေလးထဲကို ပို ့ၾကည့္ရႈ ့ခိုင္းတာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ေနာက္ဆံုး ေျပာလိုက္မိတာ

ေျဖေလွ်ာ့ေပးပါဆိုတဲ့စကား၊

ဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြ ေျဖေလွ်ာ့ျခင္းမလုပ္ႏိုင္ပါဘူး၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူဆိုတဲ့ အစိုးရ အဖြဲ ့ေတြကပဲ ေျဖေလွ်ာ့က်တာပါ၊ ဒိေတာ့ ေျဖေလွ်ာ့ေစခ်င္ရင္ အဲဒီ အဖြဲ ့အစည္းေတြကိုသာ ေျပာပါေတာ့လို ့
က်ေနာ့္ ေျပာတာေတြထဲမွာ အေျဖပါပါၿပီေနာ္လို ့ေျပာလိုက္တဲ့အခါမွာ panelist leader က စကားေခ်ာေအာင္ သံုးသပ္လို ့သိမ္းပလိုက္ပါတယ္။

workshop ၿပီးတဲ့အခ်ိန္ က်ေနာ့္ကို ဘယ္သူမွ ႏႈတ္မဆက္ၾကဘူးဗ်ာ 

ေျဖေလွ်ာ့ေပးလိုက္ရတဲ့ ရလဒ္ လက္ရွိ ၁၄-၁၁-၂၀၁၆ အေနအထား








Thursday, November 10, 2016

နာရီတလံုး အရင္းျပဳ၍ The Lone Ranger

The Lone Ranger ကားထဲမွ
ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ လူျဖဴႏွစ္ေယာက္ကို အင္ဒီယန္း ခေလးငယ္ေလးက ကယ္ခဲ့တယ္၊၊ ရြာမွာ ေဆးကုေပးတယ္၊ ေကာင္းသြားတဲ့ႏွစ္ေယာက္က ရြာေဘးက ျမစ္ကေလးမွာ ေငြေတြေတြ ့လို ့ဘယ္ကလာလဲလို ့ေမးတယ္၊ မေျပာတဲ့အခါမွာ အေပါစားကုန္တိုက္က နာရီကို လက္ေဆာင္ေပးၿပီး ျမစ္စတဲ့ေနရာက ေငြထြက္တဲ့သိုက္ကိုေတြ ့သြားတယ္
လူျဖဴႏွစ္ေယာက္က ရသမွ်ေငြေတြကို သယ္သြားတဲ့အျပင္ တရြာလံုးကို သတင္းမေပါက္ၾကားေအာင္ သတ္သြားတယ္
ေနာက္အႏွစ္၂၀မွာ ဖြံ ့ုျဖိဳးေရးဆိုတဲ့ မီးရထားလမ္းႀကီးနဲ့အတူ ျပန္လာတယ္၊ အင္ဒီယန္းအေယာင္ေဆာင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို ပ်က္ေအာင္လုပ္တယ္၊ ေငြေတြအကုန္ထုတ္တယ္
ေအာေအာ နာရီကေလးနဲ့ လဲသြားတယ္
က်ေနာ္တို ့လဲ မီးရႈးမီးပန္းေတြနဲ ့၊ အစည္းအေ၀း အေဆာက္အဦးေတြနဲ ့၊ ရထားတြဲေတြနဲ ့ တိုက္သေဘာၤအစုတ္ေတြ တိုက္ေလယာဥ္အစုတ္ေတြနဲ ့
၀န္ထမ္းဘ၀က ေတြ ့ခဲ့ရတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားတေယာက္ရဲ ့presentation မွာ ခါကာဘိုရာဇီနယ္ေျမတဲက တိုင္းရင္းသားတေယာက္က သားရိုင္းတိရိစၦာန္ အေရခြံေတြ သားေရ ဆယ္ခ်ပ္ေလာက္နဲ ့ အိမ္သံုးဆား ငါးဆယ္သားေလာက္ကို လဲေနတဲ့ပံုကိုလဲသတိရတယ္
၂၀၀၁တံုးက ပူတာအိုကိုေ၇ာက္တံုးကေတြ ့ခဲ့တဲ့ ဘူမိေဗဒက ေရႊ inspector ေတြကိုလည္းသတိေတြရမိေနတယ္
သူတို ့ေရထြက္စမ္းေတာေတြကို တရုတ္ေတြနဲ ့ကခ်င္ အဖြဲ ့အစည္းေတြနဲ ့ေပါင္းၿပီး ထုတ္ပစ္က်လို ့ လက္ထဲ၇ွိတဲ့ ဆိပ္လူးျမွားေတြနဲ ့ေတာင္ တိုက္က်တယ္ဆိုတဲ့ကခ်င္ရြာေတြအေၾကာင္း တပည့္ေက်ာ္ေျပာျပတာ သတိရတယ္
အဲဒီမွာျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြ အေယာင္ေဆာင္ေတြက ဘယ္ေလာက္ရွိ တကယ္ျဖစ္တာက ဘယ္ေလာက္ရွိ သံသယ၀င္မိတယ္
ႏွစ္ဖက္စလံုးက လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ ့အစည္းေတြပဲ အုပ္ခ်ဴပ္လို ့ရေအာင္ ညွိလုပ္ေနၾကတာလား
အလြန္းေနတာလား လည္လြန္းေနတာလား
ဇာတ္လမ္းအဆံုးမွာ ခင္ဗ်ားေျပာတာေတြက ပံုျပင္ေတြမဟုတ္လားဆိုတဲ့အခ်ိန္မွာ
မင္းသား Johnny Depp က ဒါကေတာ့ မင္းအေပၚမွာပဲ မူတည္တယ္တဲ့
က်ေနာ္တို ့အေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

Wednesday, November 9, 2016

ပဲခူးေရၾကီးမႈ (၁၅-၈-၁၉၆၂ ေရွ ့သို ့စာေစာင္) မႈးသမိန္

ပဲခူးေရၾကီးမႈ (၁၅-၈-၁၉၆၂ ေရွ ့သို ့စာေစာင္) အပိုင္း(တစ္)

23 November 2011 at 11:31
ေရၾကီးသည့္ ပဲခူးနယ္သို ့ေရာက္ၾကသည္။ ရဟတ္ယာဥ္ ျပဴတင္းမွ ငံုၾကည့္လိုက္ေသာအခါ ကြင္းျပင္တစ္ခုလံုးမွာ ေဖြးေဖြးျဖဴေနေလသည္။ တခါတရံ အပ္ခ်ည္မွ်င္ကဲ့သို ့ ေသးသြယ္သည့္ မီးရထားလမ္းႏွင့္ ကားလမ္းကို ေတြ ့ရ၏။ ကားလမ္း ရထားလမ္းေဘးတြင္လည္း ရံဖန္ရံခါ စိမ္းစိုေသာ သစ္ပင္အုပ္ႏွင့္ ျမိဳ ့မ်ား၊ ရြာမ်ားကို ကြက္ခနဲ ကြက္ခနဲ ျမင္ၾကရ၏။ အခ်ိဳ ့အိမ္မ်ားမွာ ေခါင္မိုးသာ ေပၚၿပီး၊ အခ်ဳိ ့ဆန္စက္ၾကီးမ်ား၊ အစိုးရအေဆာက္အဦးမ်ားမွာ ေရ၀ိုင္းလ်က္ရွိသည္။
ေညာင္ေလးပင္ႏွင့္ မေဒါက္အၾကား ရထားလမ္းမွာ ေရထည္းတြင္ ငုပ္ခ်ည္ ေပၚခ်ီ ျဖစ္ေန၏။ မီးခိုးတလူလူႏွင့္ စမ္းတ၀ါး၀ါး သြားေနပံုရေသာ မီးရထား တစင္းကိုလည္း ျမင္ေတြ ့ရသည္။ စစ္ေတာင္းျမစ္မွာ ေရျပည့္ရံုတြင္မက ကမ္းစပ္ကိုပင္ ေက်ာ္လႊားေနေလၿပီ၊ ျမစ္ဆိုေသာ ရုပ္ပင္ မေပၚေတာ့ပဲ ရွိေနသည္။ သံလြင္ျမစ္ကို(စစ္ေတာင္းျမစ္ျဖစ္ရမည္) စီး၀င္လာသည့္ ေရႊက်င္ေခ်ာင္း စသည္တို ့မွာလည္း ျမစ္၀ပင္ ရွာမေတြ ့ေအာင္ ရွိေနေလသည္။ စစ္ေတာင္းျမစ္ေဘးရွိ ေရႊက်င္၊ မေဒါက္၊ သရက္သမိန္ စသည့္ ျမိဳ ့ရြာ အားလံုးပင္ ေရျမဳပ္လ်က္ရွိ၏။
ပဲခူးသားတို ့သည္ ႏွစ္စဥ္လို ၾကံဳေတြ ့ေနရေသာ ေ၇ေဘးကို သိနားလည္ထားၾက၏။ ထို ့ေၾကာင့္ မိုးဦးက်လာလွ်င္ ေ၇ေဘးအတြက္ မိမိတို ့ တတ္ႏိုင္သည့္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို လုပ္ထားရသည္။ မိမိတို ့အိမ္တြင္ အထပ္ခိုးေလး ျပဳလုပ္ထားရျခင္း၊ ဆန္၊ဆီ၊ဆား၊ထင္းမွအစ သိုေလွာင္ထားျခင္း၊ ေသာက္ေရ သံုးေရ စုေဆာင္းထားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ထားၾက၏။ အိမ္ေရျမဳပ္လွ်င္ အထပ္ခိုးသို ့ေရႊ ့ေျပာင္းၾကသည္။ အထပ္ခိုးအထိ ေရတက္လာေသာအခါ ေခါင္မိုးေပၚသို ့တက္၍ ေရႊ ့ေျပာင္းေနၾကေတာ့သည္။ ကၽြဲ၊ ႏြား၊ လွည္းမွအစ လယ္သမားမ်ားအတြက္ အားျပဳစရာ အရင္းအႏွီးကေလးမ်ားကို လည္း မိမိတို ့ႏွင့္ မခြာႏိုင္ပဲ အိမ္အတြင္းၾကမ္းတျပင္ထဲတြင္ တင္၍ အတူေနထိုင္ၾကရသည္။ စားလည္း တထပ္ထည္း၊ အိပ္လည္း တေနရာထည္း၊ အေပါ့အပါးကိစၥအတြက္လည္း ေနရာမေ၇ြးႏိုင္ ၾကေတာ့ပါ။ ေ၇ထည္းတြင္ မီးေလာင္မွာပင္ စိုးရသည္။ မီးဖိုႏွင့္ ေခါင္မိုးမွာ အေတာ္ပင္ ကပ္ေနေလသည္။
တအိမ္ႏွင့္ တအိမ္၊ တရြာႏွင့္တရြာ သြားလာမႈ စံနစ္သည္လည္း ေျပာင္းလြဲလာရ၏။ ကား၊ လွည္း၊ ျမင္း၇ထား စသည္ႏွင့္ သြားလာေနရာမွ ေလွႏွင့္သာ သြားႏိုင္သည့္ အျဖစ္သို ့ေရာက္ၾကရ၏။ ပဲခူးကဲ့သို ့ေသာ မီးရထားဘူတာၾကီးတြင္ပင္ ရထားဆိုင္ေသာအခါ ထံုးစံအတိုင္း ကား၊ ရထားမ်ား ၾကိဳေန၇မည့္အစား ေလွကေလးမ်ား အစီအရီ အလုအယက္ လာေရာက္ ေစာင့္ၾကိဳေနၾကေလသည္။
ဗမာလူမ်ဳိးပီသစြာ ေတြ ့ၾကံဳရေသာေဘးကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေပါ့ေပါ့ပါးပါးထားၿပီး ခပ္ဧဧ ခပ္ေပ်ာ္ေပ်ာ္ ေနၾကသူမ်ားကိုလည္း ေတြ ့ရ၏။ ကေလးမ်ားမွာလည္း အညာေဒသတြင္ ေတြ ့ရသည့္အတိုင္း---
``မိုးရြာရင္ ေရခ်ဳိးမယ္၊ အေမလာရင္ ႏို ့စို ့မယ္´´ ဆိုသလို ေဆာ့ကစားေနၾကေလသည္။
ကၽြဲႏြားမ်ား ဒုကၡေရာက္ေနရသျဖင့္ ေကာက္ရိုးေတြ စုေဆာင္းေပးရသည့္ အေၾကာင္းကို ၾကားရသည္။ ဟုတ္ပါသည္။ လူေတြအတြက္ ျပင္ဆင္မႈ လုပ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ကၽြဲႏြားမ်ားအတြက္ လံုေလာက္ေသာ ျပင္ဆင္မႈ မလုပ္ႏိုင္ၾကရွာပါ။ ကၽြဲႏြားမ်ားသည္လည္းအခ်ဳိ ့ ကုန္းစပ္ေပၚေနသည့္ ေနရာကြက္ကြက္ ကေလးမ်ားေပၚတြင္ အလုအယက္ တက္ေနၾက၏။ အခ်ဳိ ့မွာလည္း ေျခာက္ေသြ ့သည့္ ေျမေနရာ ရွာမရ၍ ေရတည္းတြင္ အုပ္လိုက္ တ၀ဲလည္လည္ပင္ ရွိသည္။ ရြာသားအခ်ဳိ ့မွာ မတတ္ႏိုင္သည့္ အဆံုး ဆည္ေျမာင္းဘက္က တာရိုးေပၚတြင္ တင္ၾကိဳပို ့ထားၾကသည္။ ဆည္ဘက္တာ၀န္ခံမ်ားကလည္း ဆည္ေဘာင္ေပၚတြင္ ကၽြဲႏြားမထားရ အမိန္ ့ေၾကာင့္ ရြာသားမ်ားႏွင့္ တက်က္က်က္ ျဖစ္ၾကျပန္သည္။ သူတို ့အားလည္း အျပစ္မဆိုသာေျခ။ ဆည္ေျမာင္းက်ဳိးေသာ္ ယခုထက္ ဆိုး၀ါးသည့္ ေရေဘးႏွင့္ ၾကဳံၾကမည္ ျဖစ္၏။ ``ပဂိုင္တာက်ဳိးလွ်င္ လွည့္၍ပင္ မၾကည့္ႏွင့္ေတာ့´´ ဟူေသာ အယူအဆအစြဲကေလးမ်ားကလည္း ``ကပင္´´ ကြင္းတေလွ်ာက္ ရြာသားမ်ားက ယံုစားလ်က္ ရွိ၏။ ထို ့ေၾကာင့္လည္း ကန္ေဘာင္ ဆည္ေဘာင္ထိန္းရသူမ်ားႏွင့္ ကၽြဲႏြား သမားမ်ားအတြက္ တင္ျပခ်က္အသီးသီးႏွင့္ လံုၿခဳံေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဴပ္မႈ လူၾကီးမ်ားအတြက္ ျဖန္ေျဖေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးေနေလသည္။
ပဲခူးသို ့ ေရာက္ေသာအခါ ဘိုသီဘတ္သီႏွင့္ လံုျခဳံေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဴပ္မႈေကာ္မတီမွ ဗိုလ္မႈး လွေမာင္၊ ခရိုင္၀န္ ဦးဘေရႊႏွင့္ ရဲ၀န္ၾကီးတို ့ကို ေတြ ့ရ၏။
``ေရဒီထက္ၾကီးလာရင္ေတာ့ အသြားအလာအပ်က္ခံၿပီး မီးရထားနဲ ့ကားလမ္းကို ခ်ဳိးလိုက္ရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ တာက်ဳိးခံၿပီး ပဲခူးတျမိဳ ့လံုး ေရလႊမ္းမိုးတာ ၾကည့္ေနရမလား မသိေတာ့ဘူး´´
ဗိုလ္မႈးလွေမာင္က စိုးရိမ္မႈအျပည့္ႏွင့္ မွတ္ခ်က္ခ်လိုက္သည္။
``အမွန္ေတာ့ အမွတ္ ၃၀ နီးလာရင္ ေ႐ွးက ထံုးစံ ရွိတာက ဆည္ေျမာင္းအင္ဂ်င္နီယာရယ္ လမ္းအေရးပိုင္ရယ္၊ ျမိဳ ့ကလူၾကီးေတြရယ္ အေရးတၾကီး အစည္းအေ၀းေခၚၿပီး တိုင္ပင္ရတယ္၊ ပဲခူးတာကို ခ်ဳိးလိုက္ဘို ့သင့္မသင့္ ခ်င့္ခ်ိန္ဘို ့ပဲ။ မႏွစ္ကလဲ ေဘးအႏၱရယ္ေရာက္ၿပီဆိုတဲ့ အမွတ္၃၀ကို ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တာခ်ဳိးဘို ့လုပ္ရမဲ့ အခ်ိန္ေပါ့။ က်ေနာ္တို ့တေတြ တိုင္ပင္ၿပီး ေခါင္းၾကီးၾကီးနဲ ့ ခဏေစာင့္ၾကည့္လိုက္တာ ဘာမွမျဖစ္ပဲ ေရက်သြားလို ့ ေတာ္ေတာ္တယ္´´
ခရိုင္၀န္ ဦးဘေရႊက သူ၏ မႏွစ္က အေတြ ့အၾကံဳကို ျပန္ရွင္းျပေနေလသည္။
``က်ေနာ့္ကိုယ္ေတြ ့အရ အမွတ္ ၃၀ နဲနဲေက်ာ္တဲ့ အခ်ိန္အထိ စိတ္ခ်ရမယ္ထင္တယ္၊ ေစာင့္ၾကည့္ရင္ ေကာင္းပါလိမ့္မယ္္´´
``ေအးဗ်ာ အေရးပိုင္ၾကီး အေတြ ့အၾကံဳပဲ အားကိုးရေတာ့မွာပဲ၊ ေဇာင္းတူကို လွမ္းေမးစမ္းပါအံုး၊ ေရမ်ားတံုးပဲလားလို ့´´
ဗိုလ္မႈးလွေမာင္က အညာမွေျပာင္းလာသည့္ တပ္မႈးျဖစ္သျဖင့္ ေ၇ေတြ ေဖြးေနသည္ကို ပင္လယ္ ေအာက္ေမ့ကာ အစိုးရိမ္ၾကီးေနဟန္ ရွိပါသည္။
``ေဇာင္းတူမွာ ေရေတာ့ က်န္ေသးတယ္လို ့အခုပဲ ေၾကးနန္းနဲ ့သတင္းပို ့ပါတယ္ဗိုလ္မႈး´´
ပဲခူးလံုျခဳံေရးေကာ္မတီ မ်ားသည္၊ ပဲခူးျမစ္၏ အထက္ဘက္ ေဇာင္းတူစခန္းတြင္ ေရေစာင့္စခန္းမ်ား ဖြင့္၍ ပဲခူးၿမိဳ ့အတြက္ ေရေဘးကို တင္ၾကိဳသိႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားၾကေလသည္။ ဤသို ့ျဖင့္ သူတို ့တေတြလည္း ေန ့မအား ညမအား ပဲခူးေရေဘးစစ္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲေနၾကေတာ့သည္။
စင္စစ္ေသာ ``ပဲခူးနယ္ ေရၾကီးျပန္ၿပီ´´ဟူေသာ သတင္းမွာ ထူးလ်က္ႏွင့္ မဆန္းေတာ့သလိုပင္ ျဖစ္ေနေခ်ၿပီ။

ေခ်ာင္းမ်ားသည္ ေပါက္သည့္ေနရာတြင္ေပါက္ က်ဳိးသည့္ေနရာတြင္က်ဳိး
ေခ်ာင္းမ်ားသည္ ေပါက္သည့္ေနရာတြင္ေပါက္ က်ဳိးသည့္ေနရာတြင္က်ဳိ

တခါတရံ အပ္ခ်ည္ျမွင္ကဲ ့သို ့ ေသးသြယ္သည့္ မီးရထားလမ္းႏွင့္ ကားလမ္းကို ေတြ ့ရ၏

တခါတရံ အပ္ခ်ည္ျမွင္ကဲ ့သို ့ ေသးသြယ္သည့္ မီးရထားလမ္းႏွင့္ ကားလမ္းကို ေတြ ့ရ၏

ပဲခူးေရၾကီးမႈ (၁၅-၈-၁၉၆၂ ေရွ ့သို ့စာေစာင္) အပိုင္း(ႏွစ္)

23 November 2011 at 17:18
စင္စစ္ေသာ္ ``ပဲခူးနယ္ ေရၾကီးျပန္ၿပီ´´ဟူေသာ သတင္းမွာ ထူးလ်က္ႏွင့္ မဆန္းေတာ့သလိုပင္ ျဖစ္ေနေခ်ၿပီ။

``ဘတို ့ငယ္ငယ္တံုးကထဲက ခုထိ ပဲခူးနယ္မွာ ေရၾကီးလာခဲ့တယ္၊ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္လို ျဖစ္ေနၿပီ´´ ဟု ပဲခူးသားၾကီးတဦးက ၿငီးတြားလိုက္ပါေသးသည္။
က်ေနာ္တို ့တေတြမွာ ေရၾကီးရာေဒသမ်ားသို ့ ကိုယ္တိုင္ေရာက္ခဲ့ၾကသည့္အျပင္ ဒုကၡေရာက္ေနေသာ နယ္သူနယ္သားမ်ားႏွင့္ အစာေရစာျပတ္ေနသည့္ တိရစၧာန္မ်ားကို ၾကည့္၍ စိတ္ထိခိုက္လွစြာျဖင့္ အေရးတၾကီး ျဖစ္ေနၾကသေလာက္၊ ပဲခူးနယ္သား ဘၾကီးတစ္ဦးကမူ ခပ္ဧဧပင္ ေဖၚျပပါအတိုင္း မွတ္ခ်က္ခ်လိုက္ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။
ဤသို ့ဆိုလွ်င္ ပဲခူးနယ္ေ၇ၾကီးလာခဲ့သည္မွာ မည္မွ်ၾကာျမင့္ခဲ့ပါၿပီနည္း။ အသက္၅၀ခန္ ့လယ္သမား ဘၾကီး၏ မွတ္ခ်က္ကို အကဲခတ္၍ ``ဘတို ့ငယ္ငယ္တံုးကထဲက´´ ဟုဆိုသျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅ႏွစ္၊ ၂၀ႏွစ္ထက္ေတာ့ မနည္းေတာ့ဟု ခန္ ့မွန္းရသည္။
ဤႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အတြင္း၌ က်ေနာ္တို ့၏ ေရွးအထက္က ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ ေရေဘးကို ဤအတိုင္းပင္ လက္ပိုက္၍ၾကည့္ေနခဲ့ၾကပါသေလာ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ တားဆီးရန္ အားမထုတ္ခဲ့ၾကပါသနည္း။
ဆည္ေျမာင္းကို ၾကည့္ရႈ ထိန္းသိမ္းေနရသည့္ ဘၾကီး၀င္းကမူ၊
``ဦးတို ့လဲ ဆည္ေျမာင္းဌာနအေနနဲ ့ ၾကိဳးစားခဲ့တာပဲ၊ ဒါေပမဲ့ ဦးတို ့တတ္ႏိုင္တာက နဲနဲပါ၊ ေရွးကထဲက ပစ္ထားသလို ျဖစ္ေနေတာ့ ေရႏုတ္ေခ်ာင္း၊ ေရထုတ္ေျမာင္းေတြက ေကာလာခဲ့တယ္။ ငယ္ငယ္တံုးက လုပ္ကိုင္စားေသာက္ခဲ့ၾကတဲ့ လယ္ေတြဟာ တစစနဲ ့ ေရေတြဖံုးလာၾကတာပါပဲ´´
``ေနပါအံုး၊ ဦးက ဒီနယ္မွာ အေတာ္ၾကာေနၿပီလား´´
``ဒီနယ္မွာ ဦးအလုပ္လုပ္ခဲ့တာ ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ရွိၿပီ၊ ပဲခူးကြင္းမွာ မေရာက္ဘူးတဲ့ ေနရာမရွိပါဘူး။ ေမာင္ရင္တို ့ေခတ္မွာ ေဟာဒီ ေရနဲ ့ၾကဴေတာေတြ ဖံုးေနတဲ့ ေရွးကလယ္ၾကီးေတြ ျပန္ေဖၚေပးႏုိင္ရင္ေတာ့ လယ္သမားေတြဟာ ေမာင္ရင္တို ့ကို ဘုရားလိုၾကည္ညိဳၾကမွာပဲ´´
``ဒါေလာက္ေတာင္ပဲလား ဦးရဲ ့´´
``ဒါထက္ ဆယ္ဆပိုပါလိမ့္မယ္ ေမာင္ရယ္၊ ဘာလို ့လဲဆိုေတာ့ ေဟာဒီကြင္းၾကီးေတြ ၾကဴေတာနဲ ့ေရ၀ပ္ၿပီး စပါးစိုက္မရတာေလာက္သာမဟုတ္ဘူး။ ဦးတို ့ေတာကလူေတြရဲ ့ လူေနမႈစနစ္လဲ သိသိသာသာၾကီး ေျပာင္းလဲခဲ့တယ္´´
``ရွင္းပါအံုး ဦးရဲ ့´´
``ဒီလိုေလ၊ ဗမာေတာသားဟာ လယ္သမားပဲဆိုတာ စာဆိုလိုရွိေနခဲ့တယ္၊ ေဟာဒီကြင္းက ရြာသားလူမ်ားစုဟာ လယ္သမားေတြပဲ၊ လယ္ကြက္ေတြ ေရျမဳပ္ကုန္ေတာ့ ကြင္းထဲက ရြာသားေတြ သူတို ့အားနဲ ့ အမ်ဳိးမ်ဳိးၾကိဳးစားၿပီး ကာကြယ္ၾကတယ္။ ေရထဲမွာ စပါးစိုက္လို ့ရေအာင္လဲ လုပ္ၾကပါရဲ ့၊ ေရကသာႏိုင္လာတယ္။ လူက မလိုက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ဒါနဲ ့ပဲ စပါးစိုက္ဘို ့ လက္ေလွ်ာ့လိုက္ၾကရတယ္။ အငတ္မခံႏိုင္ေတာ့လဲ လယ္သမားဘ၀က ကင္းသမား၊ တံငါေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကတာေပါ့။ တခ်ဳိ ့လဲ ငါးမလုပ္ခ်င္လို ့ရြာက ေျပာင္းကုန္ၾကတယ္။ တခ်ဳိ ့လဲ ကူလီအလုပ္သမားျဖစ္ကုန္ၾကတာေပါ့ေလ။ ဦး အရြယ္ေကာင္းတုန္းက ရြာစဥ္ေရွာက္ၿပီး လွည့္လိုက္ရင္ အားရစရာ ေပ်ာ္စရာခ်ည္းေပါ့၊ လယ္ကြင္းေတြက စိမ္းလို ့၊ ေဟာ တေျဖးေျဖးနဲ ့ရြာေတြလဲ ပ်က္လာကုန္ၿပီ၊ ေနာက္ၿပီး ဦးတို ့က ဆည္ေျမာင္းဘက္ကမဟုတ္လား၊ အရင္ကဆိုရင္ ဦးတို ့ ဆည္ေျမာင္းဘက္ကလူေတြဟာ ေတာမွာ မ်က္နွာအပြင့္ဆံုးေပါ့၊၊ အဂၤလိပ္ေခတ္တံုးကဆိုရင္ ေရဗိုလ္၊ ဆည္ဗိုလ္နဲ ့ဦးတို ့တေတြကို ဖူးဖူးမႈတ္ထားၾကတယ္၊ ေနာက္ဦးတို ့ဆည္ေျမာင္းက ေရမႏုတ္ႏိုင္ေတာ့ တျဖည္းျဖည္း အယံုအၾကည္ ကင္းမဲ့လာကုန္ၾကၿပီး၊ ဦးတို ့ကို လယ္သမားေတြက စကားေတာင္ တယ္မေျပာခ်င္ေတာ့ဘူး´´

ပဲခူးေရၾကီးမႈ (၁၅-၈-၁၉၆၂ ေရွ ့သို ့စာေစာင္) အပိုင္း(သံုး)

24 November 2011 at 11:23
``လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဒီဘက္မွာ ဆည္သစ္ေတြ တူးၿပီး ေရမထုတ္ပစ္ဘူးလား´´
`` အင္း ဦးမွတ္မိသေလာက္ ၾကီးၾကီးမားမား လုပ္ႏိုင္တာ မရွိပါဘူးကြယ္၊ ျဖစ္ကတတ္ဆန္းသာသာပါပဲ၊ ေနာက္ၿပီး ေရေျမာင္း ဆည္ေျမာင္းေဖါက္ဘို ့ တာတမံ တုတ္လို ့ ျပည္ေတာ္သာအေနနဲ ့ ေငြရတယ္လို ့သိရတယ္၊ ဦးတို ့ဌာနကေတာ့ အထက္ကို ဘယ္ေလာက္ အစီရင္ခံေနေပမဲ့ အေရးမယူခဲ့ပါဘူး။ ျပည္ေတာ္သာလုပ္ငန္းဆိုတာလဲ ဦးသိရသေလာက္ ႏွစ္တိုင္းၾကီးလာတဲ့ ေရနဲ ့အတူ ေျမာကုန္ၾကပါၿပီ´´
``ေရၾကီးလာရတဲ့ အေၾကာင္း ဦးအျမင္ ေျပာျပစမ္းပါအံုး´´
`` ဦးတြက္ခ်က္လို ့ရသေလာက္ကေတာ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ပဌမအခ်က္ေျပာရရင္ စစ္ေတာင္းျမစ္ ကိစၥပဲ၊ ရြာကလူေတြလဲ ေျပာၾကတယ္၊ ေဟာဟို စစ္ေတာင္းတံတားၾကီး ေဖါက္လိုက္ကထဲက စစ္ေတာင္း၀မွာပိတ္ၿပီး ေရက ပင္လယ္ကို ေကာင္းေကာင္းမစီးခ်င္ေတာ့ဘူး၊ စစ္အတြင္း တံတားၾကီး ပ်က္ၾကသြားျပန္ေတာ့ ပိုၿပီး ပိတ္သြားတယ္၊ ပင္လယ္ဘက္ စီးရမဲ့ ေရဟာ ပဲခူးကြင္းဘက္ကို လွ်ံတက္လာေတာ့တယ္´´
``ဒီလိုဆိုရင္ ေရကာတာေတြ မလုပ္ဘူးလား´´
``ဦးသိရသေလာက္ေတာ့ စစ္ေတာင္းဘက္မွာ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ လုပ္တာမေတြ ့ရဘူးဟိုေတာင္ဘက္ နယ္သစ္ဖြင့္ ပင္လယ္ကမ္းစပ္မွာေတာ့ ေရငံေရေတြ မတက္ေအာင္ လယ္စိုက္ႏိုင္ဘို ့ ေျမ-ေက်း-ရွင္းက ေရကာတာၾကီးတခုလုပ္တာသိရတယ္။ ေရေတြက ပဲခူးကြင္းထဲမွာ ဒယ္အိုးလို ျဖစ္ေနတယ္။ တျဖည္းျဖည္း ထြက္လို ့မရေတာ့ဘူး အိုင္ေနၿပီ။ အဂၤလိပ္လက္ထက္တုံးက စစ္ေတာင္း ပဲခူး တူးေျမာင္းတူးထားတာ ရွိတယ္၊ စစ္ေတာင္းက ခ်လာတဲ့ သစ္ေတြ ေမွ်ာဘို ့အဓိကထားၿပီး တူးထားတာ၊ ေႏြက်ရင္ ေရမေလာက္လို ့ေတာင္ `မိုးရင္းၾကီး´အင္းဆိုၿပီး (လက္ရွိ မိုးယြန္းၾကီး ေဘးးမဲ့ေတာ) ေရေလွာင္ကန္ ၾကီးၾကီး တစ္ခုတူးၿပီး ေရလိုရင္ ထုတ္ေပးဘို ့လုပ္ထားရေသးတယ္´´
``အခုေတာ့ ဘာျဖစ္သြားလို ့လဲ´´
``အခုဒီတူးေျမာင္းက ေရႏုတ္လို ့မႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္ၿပီး ပဲခူးရိုးမက က်လာတဲ့ ေခ်ာင္းေတြကလဲ အေတာ္ဆိုးတယ္။ ေျခာက္ေသြ ့တဲ့အခ်ိန္ၾကည့္ရင္ေတာ့ မခုတ္တတ္သလိုပဲ ေတာင္ေပၚမွာ မိုးကေလးညိဳရင္ေတာ့ ခ်က္ျခင္းပဲ ေရက်သန္ၿပီး တ၀ုန္း၀ုန္း ျဖစ္ကုန္က်ေတာ့တာပဲ၊ ဒီႏွစ္ေရၾကီးတယ္ဆိုရင္ပဲ ခုတ္ထားတဲ့ သစ္လံုးေတြ တားမရ ဆီးမရ က်လာလိုက္တာ တံတားေတြပ်က္၊ ေရကာတာေတြပ်က္ ျဖစ္ကုန္က်ေတာ့တာေပါ့´´
ဟုတ္ပါသည္။ ပဲခူးနယ္၊ ပ်ဥ္းမနား၊ေတာင္ငူနယ္၊ ဟံသာ၀တီနယ္ဟူေသာ စစ္ေတာင္းျမစ္ကို မွီး၍ ေနၾကေသာ ခ၇ိုင္မ်ားရွိၾက၏။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ပဲခူး၇ိုးမႏွင့္ စစ္ေတာင္းျမစ္ၾကား ေျမျပန္ ့တည္ရွိ၏။ ေျမၾသဇာေကာင္း၍ စပါးထြက္ေကာင္းသည့္ ေျမျပန္ ့ျဖစ္သည္။ စစ္ေတာင္းျမစ္ ျမစ္ဖ်ားခံရာေနရာမွ မေ၀းလွ၊ ပ်ဥ္းမနားနယ္ အတြင္းသာ ျဖစ္၏။ သို ့ေသာ္ စစ္ေတာင္းျမစ္ကို စီး၀င္လာသည့္ ျမစ္လက္တက္မ်ားသည္ ခိုင္မာသည့္ ေတာေတာင္ေက်ာကို ျမစ္ဖ်ားခံၾကသျဖင့္ မိုးရြာလွ်င္ ေ၇အျပည့္ စံုဆင္းလာၾကေတာ့သည္။ စစ္ေတာင္းျမစ္အျဖစ္ ေပါက္ဖြားရန္အတြက္ ပ်ဥ္းမနားနယ္တြင္ ငလိုက္ေခ်ာင္း၊ ဆင္ေသေခ်ာင္းႏွင့္ ေပါင္းေလာင္းျမစ္တို ့သည္ စတင္ေတြ ့ဆံုခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္၏။ ေတာင္ငူခရိုင္သို ့ ေရာက္ေသာအခါ ေရအားေကာင္းလွသည့္ ကေဘာင္းေခ်ာင္း (ခေပါင္း) မုန္းေခ်ာင္း၊ ျဖဴးေခ်ာင္း၊ ကြန္းေခ်ာင္း၊ အိုင္ဒံုေခ်ာင္းတို ့သည္ လာေရာက္ေပါင္းၾက၏။ ပဲခူးနယ္ဘက္သို ့ခရီးဆက္ျပန္ေသာအခါ နံမည္ၾကီးသည့္ ဘိုင္းဒါးႏွင့္ ရဲႏြယ္ညီေနာင္တို ့က ၀င္ေရာက္လာျပန္၏။ ေရႊက်င္ေခ်ာင္းကလည္း အေနာက္ဘက္မွ ၀င္ေရာက္လာသည္။ ထို ့အျပင္ ဒိုက္ဦးတ၀ိုက္တြင္ လယ္ေခ်ာင္းကေလးမ်ား ဖ်ာထြက္ေနသလို ပဲခူးရိုးမမွ စီးဆင္းလာၾကသည့္ တေကာင္းေခ်ာင္း၊ ေကာလိမ္ေခ်ာင္း (ေကာလိယ)၊ ကဒုတ္ေခ်ာင္း၊ ေဘာနီေခ်ာင္း၊ ပႏြယ္ေခ်ာင္း စသည့္ ေခ်ာင္းကေလးမ်ားကလည္း မိုးညိဳ ့လိုက္သည္ႏွင့္ ေရလံုးၾကီးစြာျဖင့္ ပဲခူးကြင္းႏွင့္ စစ္ေတာင္းျမစ္ေရအားကို တိုးပြားၾကျပန္ေတာ့သည္။
အခ်ဴပ္အားျဖင့္ဆိုလွ်င္ စစ္ေတာင္းျမစ္ေရသည္ ပင္လယ္၀ဘက္သို ့ေကာင္းစြာမစီးဆင္းေတာ့သျဖင့္ ျမစ္လက္တက္ မ်ားလွသည့္ စစ္ေတာင္းသည္ ပဲခူးကြင္းဘက္သို ့ ျဖန္ ့၍ ထြက္ေပါက္ရွာရသည္။ ပို၍ဆိုးသည္ကား ပဲခူးရိုးမမွ စီးဆင္းလာသည့္ ေခ်ာင္းမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ ၄င္းေခ်ာင္းမ်ားကို ထိန္းႏိုင္မွလည္ူ ပဲခူးနယ္တြင္း ေရၾကီးမႈကို ကာကြယ္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။
ကားလမ္း၊ မီးရထားလမ္း၊ တံတားမ်ားႏွင့္ ေ၇လႊဲေပါက္ျပဳလုပ္သည့္ စီစဥ္မႈတြင္ ေသခ်ာစြာ စီစစ္ညွိႏႈိုင္း ျပဳျပင္ရန္ အခ်က္မ်ားလည္း ရွိေနပါေသးသည္။ ဒိုက္ဦးနယ္ကိုျဖတ္၍ ဆင္းလာသည့္ ေခ်ာင္းမ်ားေၾကာင့္ ျမစ္က်ဳိးႏွင့္ ေဖါင္ေတာ္သီၾကားတြင္ ၾကီးမားလွသည့္ ေရ၀ပ္ေသာ ``လာပင္´´ ကိုင္းေတာၾကီး ျဖစ္ေနေခ်ၿပီ။
ဘၾကီး၀င္း၏ ေျပာၾကားခ်က္တခုတြင္ ရြာသားမ်ားသည္ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးသည့္ေနာက္၌ ေစာင့္စည္းအပ္ေသာ စည္းကမ္းမ်ား မေစာင့္စည္းၾကေတာ့ပဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္ပံုကို ေဖၚျပသြားေလသည္။ ဆည္ေျမာင္းဌာနအေနႏွင့္ ပဲခူးရိုးမမွဆင္းလာေသာ ေခ်ာင္းမ်ားကို တတ္အားသမွ် တာတမံတုတ္ေပးေသာ္လည္း လယ္သမားမ်ားက မၾကာခဏ တာကို ေဖါက္တတ္ၿပီး ေရခိုးၾကသျဖင့္ ေဖါက္စက မၾကီးမားေသာ္လည္း ရုတ္တရက္ေရက်လာေသာအခါ တာရိုးၾကီးတခုလံုး က်ဳိးတတ္ပံုကို ရွင္းျပသြားေလသည္။
ပဲခူးကြင္း ေရၾကီးသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို စံုစမ္းရသ၍ ဤမွ်သာ ျဖစ္၏။ ပဲခူးျမိဳ ့ေရၾကီးမႈတြင္ အျခားၾကီးမားသည့္ အေၾကာင္းတခုမွာ ပဲခူးျမစ္ျဖစ္၏။ ပဲခူးျမစ္သည္ မထိန္းႏိုင္ပဲ ေရလွ်ံတတ္သည္။ ပဲခူးျမို ့အတြင္း ေရမ၀င္ရန္ ထိန္းထားခဲ့ေသာ ေခ်ာင္းေျမာင္းမ်ားလည္း ေကာ၍ ေနပါၿပီ၊ အၾကမ္းအားျဖင့္ ျခဳံၾကည့္လိုက္ေသာ္ စစ္အတြင္းမွစ၍ ယခုအထိ သဘာ၀အားျဖင့္ ေခ်ာင္းေျမာင္းေပါလွသည့္ ပဲခူးနယ္ႏွင့္ ေတာင္ငူနယ္ရွိ ဆည္ေျမာင္း၊ တာတမံမ်ား၊ ျမစ္ထိန္းသိမ္းမႈ လုပ္ငန္းမ်ားမွာ အဆက္ဆက္ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္သည့္ တိုးခ်ဲ့မႈ အားေပးမႈမ်ား လံုး၀မရွိသေလာက္ပင္ ျဖစ္ေနသည္။ ဤတာ၀န္မ်ားကို သာမာန္ေလာက္သာ သေဘာထားခဲ့ၾကသည္။ ရြာသားမ်ားကလည္း စည္းကမ္း ပ်က္သင့္သေလာက္ ပ်က္ၾက၏။ ထိန္းသိမ္းမႈဘက္ကလည္း ၀န္ႏွင့္ အားမွ်ပံုမေပၚ၊ ဆည္ေျမာင္းတာတမံ အေရးအခင္း အေလးေပးမႈကို အစိုးရ အဆက္ဆက္၌ ရရွိခဲ့ဟန္မတူ၊ ထို ့ေၾကာင့္ ႏွစ္ေပါင္းၾကာလာေသာအခါ၊ ဤေရၾကီးျခင္း အေျဖသာ ထြက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

ပဲခူးနယ္သားတို ့သည္ ႏွစ္စဥ္ ၾကံဳေတြ ့ေရရေသာ ေရေဘးကို သိနားလည္ထားၾက၏။ ထို ့ေၾကာင့္ မိုးက်လာလွ်င္ ေရေဘးအတြက္ မိမိတို ့တတ္ႏိုင္သည့္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို လုပ္ထားရသည္။ မိမိတို ့အိမ္တြင္ အထပ္ခိုးကေလး ျပဳလုပ္ထားျခင္း၊ ဆန္၊ဆီ၊ဆာ။။ထင္းမွအစ သိုေလွာင္ထားျခင္း၊ ေသာက္ေရ သံုးေရ စုေဆာင္းထားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ထားၾကရသည္
ပဲခူးနယ္သားတို ့သည္ ႏွစ္စဥ္ ၾကံဳေတြ ့ေရရေသာ ေရေဘးကို သိနားလည္ထားၾက၏။ ထို ့ေၾကာင့္ မိုးက်လာလွ်င္ ေရေဘးအတြက္ မိမိတို ့တတ္ႏိုင္သည့္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို လုပ္ထားရသည္။ မိမိတို ့အိမ္တြင္ အထပ္ခိုးကေလး ျပဳလုပ္ထားျခင္း၊ ဆန္၊ဆီ၊ဆာ။။ထင္းမွအစ သိုေလွာင္ထားျခင္း၊ ေသာက္ေရ သံုးေရ စုေဆာင္းထားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ထားၾကရသည္

အိမ္ျမဳပ္လွ်င္ အထပ္ခိုးသို ့ေျပာင္းေရႊးၾကသည္။ အထပ္ခိုးအထိ ေ၇တက္လာေသာအခါ ေခါင္မိုးေပၚသို ့ တက္၍ ေရႊ ့ေျပာင္းေနၾကေတာ့သည္။

အိမ္ျမဳပ္လွ်င္ အထပ္ခိုးသို ့ေျပာင္းေရႊးၾကသည္။ အထပ္ခိုးအထိ ေ၇တက္လာေသာအခါ ေခါင္မိုးေပၚသို ့ တက္၍ ေရႊ ့ေျပာင္းေနၾကေတာ့သည္။

ကၽြဲႏြားလွည္းမွ အစ စားလည္း တထပ္တည္း အိပ္လည္း တေနရာတည္း မိမိတို ့ႏွင့္ မခြာႏိုင္ပဲ အိမ္အတြင္း ၾကမ္းတျပင္တည္းတြင္ တင္၍ အတူေနထိုင္ၾကသည္

ကၽြဲႏြားလွည္းမွ အစ စားလည္း တထပ္တည္း အိပ္လည္း တေနရာတည္း မိမိတို ့ႏွင့္ မခြာႏိုင္ပဲ အိမ္အတြင္း ၾကမ္းတျပင္တည္းတြင္ တင္၍ အတူေနထိုင္ၾကသည္

ပဲခူးေရၾကီးမႈ (၁၅-၈-၁၉၆၂ ေရွ ့သို ့စာေစာင္) အပိုင္း(ေလး)

24 November 2011 at 13:32
ႏွစ္စဥ္ ဆံုးရံႈးမႈကို အမွတ္တမဲ့ မေနပဲ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ၾကည့္ရေသာ္၊
ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၉၆၁ခုႏွစ္၊ ေရေဘး အၾကီးအက်ယ္ ဆိုက္ေရာက္စဥ္က၊ ပဲခူးနယ္ တခုတည္းတြင္xxx
ေက်းရြာေပါင္း             ၇၅ ရြာ
အိမ္ေထာင္ေပါင္း         ၂၃၅၃၃ အိမ္ေထာင္
လူဦးေရ                             ၁၀၂၆၆၀
တို ့သည္ အတိဒုကၡေတြ ့ခဲ့ၾက၏။
ေရျမဳပ္ေသာ လယ္ဧကေပါင္း ၁၂၉၃၀၀ ဧကျဖစ္ရာ ပ်က္စီးသည့္ လယ္ေပါင္း ၆၃၀၀၀ ဧကျဖစ္ၾက၏။ ဗဟိုကယ္ဆယ္ေရးအျဖစ္ ေငြေပါင္း ၁၅၀၅၇၆က်ပ္ ကုန္က်ခဲ့၍၊ ႏြား၀ယ္ရန္ ၁၅၀၁၇၄က်ပ္ ထုတ္ေပးခဲ့ရသည္။ (ခန္ ့မွန္း ထိုအခ်ိန္က ၁၀ျပားလွ်င္ ယခု က်ပ္ ၂၀၀ခန္ ့ရွိသည္၊ တက်ပ္လွ်င္ က်ပ္၂ေထာင္ ထို ့ေၾကာင့္ ေငြ တသိန္းခြဲသည္ က်ပ္ သိန္း၃ေထာင္ျဖစ္ပါသည္။)
အစိုးရ ကယ္ဆယ္ေရးဌာနမွ ဆန္ေ၀ငွရာ ေငြေပါင္း ၆၅၅၀၀ က်ပ္ ကုန္က်ခဲ့သည္။
ေတာင္ငူခရိုင္တြင္
ေက်းရြာေပါင္း ၇၇ရြာ
အိမ္ေထာင္ ၁၁၂၁၈
လူဦးေရ ၆၄၁၂၃ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကသည္။
လယ္ဧက ၃၀၀၀၂ ေရျမဳပ္ရာ ၁၂၀၀၀ ပ်က္စီးၾကသည္။
ဗဟိုကယ္ဆယ္ေရးမွ ၉၈၁၂၇က်ပ္၊ အစိုးရမွ ၁၃၀၅၀က်ပ္ ထုတ္ေပးခဲ့ရေလသည္။
ေဖၚျပပါ အပ်က္အစီးမ်ားမွာ မ်က္ျမင္ အပ်က္အစီးစာရင္းသာျဖစ္၏။ စပါးမစိုက္ႏိုင္သျဖင့္ တိုင္းျပည္၏ ၀င္ေငြ ဆံုးရႈံးမႈ စာရင္း မပါရွိေသးေခ်။
ျမန္မာျပည္တြင္ စစ္မျဖစ္မွီက စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္ေသာ ဧကေပါင္းမွာ ၁၉၄၀-၄၁ စာရင္းအရ၊ ေၾကးတိုင္စိုက္ၿပီးဧကေပါင္း ၁၆၄၄၉၇၃၃ (ဆယ့္ေျခာက္သန္းေက်ာ္) ဧကျဖစ္၏။ ေၾကးတိုင္မစိုက္ရေသာ ခန္ ့မွန္းနယ္ေျမေပါင္းမွာ ၁၁၁၁၀၁၉ ဧကျဖစ္ရာ၊ စုစုေပါင္း စိုက္ပ်ဳိးႏိုင္သည့္ ဧကေပါင္း ၁၇၅၆၀၇၅၂ အၾကမ္းအားျဖင့္ ၁၇သန္းခြဲ ျဖစ္ပါသည္။
စစ္ေတာင္းျမစ္ကို အားျပဳေနသည့္ ေတာင္ငူခရိုင္၊ ရမည္းသင္းႏွင့္ ပဲခူးခရိုင္၏ စပါးစိုက္ ဧရိယာ အေျခအေနမွာ
၁၉၃၈-၃၉ႏွစ္
ပဲခူးခရိုင္         ၁၀၃၁၉၂၄ ဧက
ေတာင္ငူ         ၄၅၈၇၅၃
ရမည္းသင္း      ၂၅၉၇၄၃
ဟံသာ၀တီ      ၈၂၈၃၅၉
စုစုေပါင္း         ၂၅၇၈၇၇၉
၁၉၆၁-၆၂ခုႏွစ္
ပဲခူး               ၈၅၅၀၈၈
ေတာင္ငူ         ၃၄၄၅၆၁
ရမည္းသင္း      ၂၄၁၈၁၈
ဟံသာ၀တီ      ၇၅၅၅၃၉
စုစုေပါင္း         ၂၁၉၇၀၀၆ တို ့ျဖစ္ၾကသည္။
အၾကမ္းအားျဖင့္ စစ္တမ္းထုတ္ၾကည့္လိုက္လွ်င္
စစ္မျဖစ္ခင္က စစ္ေတာင္းႏွင့္ ပဲခူး၇ိုးမမွ ဆင္းလာသည့္ ေခ်ာင္းမ်ား ျမစ္မ်ားကို မွီး၍စပါး စိုက္ပ်ဳိးခဲ့သည့္ ဧကေပါင္းမွာ ၂၅သိန္းေက်ာ္ရွိခဲ့ရာ၊ ယခု စစ္ၿပီး ၁၉၆၁-၆၂ ခုႏွစ္ စာရင္းအရ ၂၁သိန္းသာ စပါးစိုက္ခဲ့သျဖင့္ စပါးစိုက္ ဧကေပါင္း ၄သိန္းေက်ာ္ ပ်က္စီးခဲ့ေၾကာင္းေတြ ့ရွိရမည္ျဖစ္ေပသည္။
ျမန္မာျပည္ တျပည္လံုးတြင္ စိုက္ပ်ဳိး၍ ရသည့္ ဧကေပါင္းကို အထက္တြင္ ၁၇သန္းခြဲရွိေၾကာင္း ေဖၚျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ၄င္းစိုက္ပ်ဳိးသည့္ဧရိယာအနက္မွ ထပ္မံ၍ စပါးစိုက္ ဧရိယာကို ခြဲထုတ္ၾကည့္လိုက္လွ်င္
၁၉၃၈-၃၉ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္နယ္မ်ားမပါ ျပည္မရွိ စပါးစိုက္ ဧရိယာ ၁၂၃၈၁၃၇၂ဧက ခန္ ့မွန္းေျခ ပ်မ္းမွ် ၁၂သန္းေက်ာ္ရွိ၍၊ ၁၉၆၁-၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္နယ္မ်ားမပါ ျပည္မစပါးစိုက္ ဧရိယာမွာ ၁၀၄၈၆၂၈၄ ဧက၊ အၾကမ္းအားျဖင့္ ၁၀သန္းေက်ာ္ ျဖစ္ေလသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ စစ္မျဖစ္ခင္ စံခ်ိန့္မွီ၇န္ ဧက၂သန္းပ်က္စီးေနေလသည္။ ၄င္းအနက္ အထက္ေဖၚျပပါအတိုင္း စစ္ေတာင္းႏွင့္ ပဲခူးနယ္တြင္ ၄သိန္းေက်ာ္ရွိသျဖင့္ ဗမာျပည္၏ လယ္ဧကေပါင္း ငါးပံုတပံုအထိ ပဲခူးနယ္တြင္ ယုတ္ေလ်ာ့လ်က္ရွိေၾကာင္း ေပၚထြက္လာမည္ျဖစ္သည္။
ထို ့ေၾကာင့္ ပဲခူးနယ္ ေရၾကီးျခင္းက စံနစ္တက် ကာကြယ္ရမည္ဆိုျခင္းမွာ တိုင္းျပည္၏ ဆံုးရႈံးေနေသာ လယ္ဧကေပါင္း ၄သိန္းကို ျပန္လည္ေဖၚထုတ္ေပးျခင္းႏွင့္ ညီမွ်လ်က္ ရွိေလသည္။
ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရ၏ တာ၀န္ကား ၾကီးမားလွ၏။ လယ္ယာစိုက္ပ်ုဳိးေသာ တိုင္းျပည္ျဖစ္သျဖင့္ လယ္သမားႏွင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးကို ဦးစားေပးရန္လည္း ေက်ညာၿပီးျဖစ္၏။ လက္ရွိ ႏႈန္းထားအတိုင္း လုပ္ကိုင္ေနလွ်င္ စစ္မျဖစ္မွီ စံခ်ိန္ကို ေရာက္ရန္ ခရုသြား သြားေနျခင္းသာ ျဖစ္ေပလိမ့္မည္။ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ၁၄ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာေလၿပီ။ တႏွစ္တႏွစ္ လယ္ဧကတက္မလာသည့္အျပင္၊ ပဲခူးနယ္တြင္ တျဖည္းျဖည္းသာ ဆုတ္ယုတ္လ်က္လာေန၏။ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ စစ္ဆင္ေရး တခုကဲ့သို ့ မေဆာင္ရြက္ပါလ်င္ စစ္မျဖစ္မွီၤ စံခ်ိန္ကို မွီႏိုင္ေတာ့မည္မဟုတ္ဟု ေလးနက္စြာ ယံုၾကည္မိ၏။
ပဲခူးေရၾကီးျခင္းႏွင့္ဆက္စပ္၍ ေ၇တြက္၍ရေသာ ဆံုးရႈံးမႈမ်ားတြင္ ဤအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ထည့္တြက္ျခင္း မျပဳခဲ့ၾကေပ။ ထို ့ေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရသည္ ဤေခတ္တြင္ လူလာျဖစ္ရသည္ဟု ဆိုရမည္ကဲသို ့ တာ၀န္ၾကီးလွပါသည္ဟု မွတ္ခ်က္ခ်လိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
တရုပ္ျပည္ၾကီးတြင္ ျမစ္၀ါျမစ္ကို ထိန္းသိမ္းသည့္ စီမံကိန္းကို က်ေနာ္တို ့တေတြ တအံ့တၾသ ဖတ္လိုက္ရ၏။ ေတြ ့လည္းေတြ ့ခဲ့ရသည္။ ယခင္အစိုးရကလည္း ခ်င္းတြင္းျမစ္ကို ထိန္းသိမ္းရန္ ပါရဂူမ်ားႏွင့္ တိုင္းထြာေလ့လာခဲ့သည့္ သတင္းကို ၾကားခဲ့ၾကရသည္။ ကုေဋ ၂၀၀ ကုန္မည့္ စီမံကိန္းဟူ၍လည္း သိလိုက္ရသည္။
စစ္ေတာင္းျမစ္မွာ ျမစ္အရွည္ အလြန္တိုေတာင္းၿပီး ခ်င္းတြင္းႏွင့္စာလွ်င္ ေသးငယ္လွပါသည္။ ပဲခူးမွ စီးဆင္းလာေသာ ျမစ္မ်ား၊ ေခ်ာင္းမ်ားကိုလည္း မေ၀းကြာလွေသာ ခရီးတြင္ ေရတြက္၍ ၇ႏိုင္ေသာ အေျခတြင္ ရွိၾကသည္။ အကယ္၍ ဤစစ္ေတာင္းျမစ္ႏွင့္ ပဲခူးရိုးမမွ ျမစ္ကေလးမ်ားကို က်ေနာတို ့ေခတ္တြင္ စံနစ္တက် ထိန္းထားႏိုင္လွ်င္ ဧကေပါင္း ၂၅သိန္းေက်ာ္သည္ စစ္မျဖစ္ခင္ကအတိုင္း စပါးစိုက္ပ်ဳိးလာႏိုင္မည္ ျဖစ္ေလသည္။
ထို ့အျပင္ ေရကို ထိန္းႏိုင္သည္ ဆိုသည္ႏွင့္ မိုးတြင္းတြင္ ယခုစံနစ္အတိုင္း စပါးစိုက္၍ ေဆာင္းႏွင့္ ေႏြတြင္ ထိန္းသိမ္းထားမည့္ ဆည္ေျမာင္းတာတမံမွ ေရကို ၾကိဳက္သလို အသံုးျပဳႏိုင္မည္ ဆိုပါက ဧကေပါင္း ၂၅သိန္းအနက္ ေအာက္ထစ္ တ၀က္ခန္ ့သည္ ႏွစ္သီးစား၊ သံုးသီးစားသို ့ လြယ္လြယ္ႏွင့္တက္လွမ္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ႏွစ္စဥ္တိုက္ခ်လာေသာ အဘိုးတန္ ေျမၾသဇာမ်ားကိုလည္း ပဲခူးျပန္ ့တြင္ အသံုးခ်ၾကရမည္ ျဖစ္ပါသည္။
ဤကား က်ေနာ္၏ ေစ်းတြက္မွ်သာ ျဖစ္၏။ မွားခ်င္ မွားေပမည္။ သို ့ေသာ္ က်ေနာ္တို ့သည္ ယခုကဲ့သို ့ေခတ္သစ္ လယ္ယာစံနစ္ကို တိုးတက္ေနေသာ အျခားတိုင္းျပည္မ်ားႏွင့္ စာလွ်င္ (၀ါ) အီဂ်စ္မွ ကာဆြမ္ေရကာတာ၊ မဲေခါင္စီမံကိန္း၊ ျမစ္၀ါျမစ္ ထိန္းသိမ္းျခင္း စီမံကိန္းတို ့ႏွင့္စာလွ်င္ မၾကီးက်ယ္လွေသာ ပဲခူးႏွင့္ စစ္ေတာင္းစီမံကိန္းက အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္စရာ မရွိဟု ယံုၾကည္မိပါေၾကာင္း။
ထို ့ေၾကာင့္ ပဲခူးေရၾကီးသည့္ ၀မ္းနည္းဘြယ္ အျဖစ္မွ ေခတ္သစ္လယ္ယာစံနစ္သို ့ ေရွးရႈႏိုင္ရန္ ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရက ပမာဏ စီစဥ္ေနၿပီဟူေသာ သတင္းေကာင္းကို က်ေနာ္တို ့သည္ ပဲခူးနယ္မွ လယ္သမားၾကီးမ်ားအား တဆင့္ ေျပာၾကားရမည္ျဖစ္ပါသည္။
မုတ္သုန္ေလမွာ အားေကာင္းဆဲ ျဖစ္၍ ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္တြင္ ေလေပြလႈိင္းတခုမွာ ေျမာက္ဘက္သို ့ေရြ ့လ်ားဆဲ ျဖစ္၏။ က်ေနာ္တို ့ပဲခူးမွ ျပန္လာေသာအခါ မိုးမင္းသည္ အၿငိဳးၾကီးႏွင့္ သဲသဲမဲမဲ ရြာသြန္းေနဆဲ ျဖစ္ပါသတည္း။
ဗိုလ္မႈးသမိန္
(ယံုၾကည္တဲ့အတိုင္း လုပ္ၾကတဲ့ ေခတ္က)

ဒီေျမပံုပါ ေဆာင္းပါးမွာ ပါပါေၾကာင္း

ဒီေျမပံုပါ ေဆာင္းပါးမွာ ပါပါေၾကာင္း
ကယ္ဆယ္ေရးဌာနမွလည္း ေ၇လႊမ္းမိုးရာ ေဒသေနရာ အႏွံ ့အျပား္သို ့ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းမ်ားကို အိမ္တိုင္ရာေရာက္ လိုက္ပို ့ျခင္းျဖင့္ကူညီေစာင့္ေရွာက္ၾကသည္
ကယ္ဆယ္ေရးဌာနမွလည္း ေ၇လႊမ္းမိုးရာ ေဒသေနရာ အႏွံ ့အျပား္သို ့ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းမ်ားကို အိမ္တိုင္ရာေရာက္ လိုက္ပို ့ျခင္းျဖင့္ကူညီေစာင့္ေရွာက္ၾကသည္

ပဲခူးေခ်ာင္းန့ေဘးမွ တာၾကီးမက်ဳိးေပါက္ေစေရးအတြက္ ကင္းေထာက္မ်ားကလည္း သဲအိတ္မ်ားကို တာ၀န္သိသိျဖင့္ ကူညီ ဖို ့ေပးၾကသည္

ပဲခူးေခ်ာင္းန့ေဘးမွ တာၾကီးမက်ဳိးေပါက္ေစေရးအတြက္ ကင္းေထာက္မ်ားကလည္း သဲအိတ္မ်ားကို တာ၀န္သိသိျဖင့္ ကူညီ ဖို ့ေပးၾကသည္

ျပြန္တံဆာ၊ ရဲႏြယ္ေခ်ာင္း တာတမံၾကီး က်ဳိးေပါက္သျဖင့္ ဤသို ့ အပူတျပင္း ျပန္လည္တည္ေဆာက္သည္

ျပြန္တံဆာ၊ ရဲႏြယ္ေခ်ာင္း တာတမံၾကီး က်ဳိးေပါက္သျဖင့္ ဤသို ့ အပူတျပင္း ျပန္လည္တည္ေဆာက္သည္










Tuesday, November 8, 2016

သစ္ေတာဖံုးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာေျမနွင့္ သစ္ေတာေျမစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ ခင္လႈိင္ (ညႊန္ၾကားေရးမႈး တိုးခ်ဲ ့) (ဟန္သစ္ဂ်ာနယ္)

8 November 2012 at 12:57
သစ္ေတာဖံုးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာေျမနွင့္ သစ္ေတာေျမစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ

          ျမန္မာနိုင္ငံသည္ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈဧရိယာ က်ယ္ဝန္းေသာ ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည္နွင့္အညီ သစ္ေတာမ်ားအား ေရွးယခင္ကတည္းက စနစ္တက် စီမံအုပ္ခဳဳုပ္ခဲ့ပါသည္။ ႏိုင္ငံအတြင္း မွီတင္း ေန ထိုင္ၾကေသာ ျပည္သူမ်ားသည္ သစ္ေတာက႑နွင့္ တစ္နည္းမဟုတ္ တစ္နည္းဆက္ႏႊယ္လ်က္ရွိပါသည္။  သို႔အတြက္ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈတြင္ အဓိကက်သည့္ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈဧရိယာ၊ အျမဲတမ္း သစ္ေတာ နယ္ေျမ (ၾကိဳး၀ိုင္း ၾကိဳးျပင္ ကာကြယ္ေတာ၊ ေဘးမဲ့ေတာ၊ သဘာဝဥယ်ာဥ္ စသည့္)တို ့အား တိတိက်က် သိရွိရန္လိုအပ္ပါသည္။

သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာေျမ ( Forest Cover )

          ကမၻာ့ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔ၾကီး၏ ကမၻာ့သစ္ေတာသယံဇာတ အေျခအေနကို ဆန္းစစ္ ေလ့လာျခင္း(Global Forest Resources Assessment -FRA)၏အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ခ်က္အရ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာေျမ(သို ့) သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈ (Forest Cover)ဆိုသည္မွာ သစ္ပင္ရြက္အုပ္ ဖုံးလႊမ္းမႈ (Forest Canopy Density) ၁၀% အထက္ရွိျပီးအနည္းဆုံး ဧရိယာအက်ယ္အဝန္း ဝ.၅ ဟက္တာ(၁.၂၄ဧက)တြင္ သစ္ပင္မ်ား ေပါက္ေရာက္ေနသည့္ေျမကို ေခၚဆိုပါသည္။ သစ္ပင္မ်ားသည္ အနိမ့္ဆုံး ၅မီတာ (၁၅ ေပခန္ ့) ၾကီးထြားႏိုင္စြမ္း ရွိရပါမည္။ လတ္တေလာ အေျခအေနတြင္ သတ္မွတ္ ထားေသာ အေျခအေနမေရာက္ေသးေသာ္လည္း အနာဂတ္တြင္ ေရာက္ရွိၾကီးထြားလာနိုင္သည့္ သဘာဝအပင္ငယ္မ်ား ေပါက္ေရာက္ေနသည့္ သစ္ေတာ ဧရိယာမ်ားလည္း အက်ဳံးဝင္ပါသည္။ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္း လ်က္ရွိသည့္ ေျမဧရိယာနွင့္ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္ လုပ္ကိုင္မႈအတြက္ အၿမဲတမ္း သစ္ေတာနယ္ေျမမ်ား တို႔သည္ အဓိပၸါယ္ကြဲျပားျခားနားပါသည္။ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းလ်က္ရွိေသာေျမ(Forest Cover) မ်ားထဲမွ စနစ္တက် စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ၾကိဳး၀ိုင္းႏွင့္ၾကိဳးျပင္ ကာကြယ္ေတာမ်ား ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ဧရိယာကို သစ္ေတာနယ္ေျမမ်ား (Forest Land) ဟုေခၚပါသည္။             

Forest
          Land with tree crown cover (or equivalent stocking level) of more than 10 percent and area of more than 0.5 hectares (ha). The trees should be able to reach a minimum height of 5 meters (m) at maturity in situ. May consist either of closed forest formations where trees of various storeys and undergrowth cover a high proportion of the ground; or open forest formations with a continuous vegetation cover in which tree crown cover exceeds 10 percent. Young natural stands and all plantations established for forestry purposes which have yet to reach a crown density of 10 percent or tree height of 5 m are included under forest, as are areas normally forming part of the forest area which are temporarily unstocked as a result of human intervention or natural causes but which are expected to revert to forest.

သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈကို ရြက္အုပ္ဖုံးလႊမ္းမႈ အေျခအေနလိုက္၍ ရြက္အုပ္ပိတ္ေတာ ( Closed Forest) နွင့္ ရြက္အုပ္ပြင့္ေတာ (Open Forest ) ဟူ၍ အတန္းအစား(၂)မ်ိဳး ထပ္မံခြဲျခားထားပါသည္။

ရြက္အုပ္ပိတ္ေတာ( Closed Forest)

ရြက္အုပ္ပိတ္ေတာဆိုသည္မွာ ရြက္အုပ္ဖုံးလႊမ္းမွု ရာခိုင္ႏႈန္း(၄၀%) အထက္ရွိ၍ အပင္အျမင့္ ၅မီတာထက္ျမင့္ေသာ သစ္ပင္မ်ား ေပါက္ေရာက္ေနျပီး ဧရိယာအက်ယ္အဝန္းအားျဖင့္ ဝ.၅ ဟက္တာ တစ္ဆက္တစ္စပ္တည္းရွိေသာ သစ္ေတာေျမကိုေခၚသည္။
Closed Forest – under forestry or no land use, spanning more than 0.5hectares; with trees higher than 5 meters and a canopy cover of more than 40 percent, or trees able to reach these thresholds in situ.

ရြက္အုပ္ပြင့္ေတာ (Open Forest )

          ရြက္အုပ္ပြင့္ေတာဆိုသည္မွာ အပင္အျမင့္ ၅မီတာထက္ျမင့္ေသာ သစ္ပင္မ်ားေပါက္ေရာက္ေနျပီး ရြက္အုပ္ဖုံးလႊမ္းမူ ရာခိုင္နွုန္း (၁၀%မွ ၄၀%) အတြင္းရွိ၍ ဧရိယာ ဝ.၅ဟက္တာထက္ ပိုမိုက်ယ္ ျပန္႔တည္ရွိကာ အျခားေျမအသုံးခ်မႈမရွိေသာ သစ္ေတာေျမကို ေခၚသည္။

Open Forest(normally degraded forests) – under forestry or no land use, spanning more than 0.5hectares;with trees higher than 5 meters and a canopy cover between 10 and 40 percent, or trees able to reach these thresholds in situ.    

အျခားေျမမ်ား (Other Wooded Lands )

          အျခားေျမမ်ားဆိုသည္မွာ ရြက္အုပ္သိပ္သည္းမွု ၁၀% ေအာက္က်ေရာက္ေနျပီး ပိန္လွီေနေသာ သစ္ပင္မ်ားျဖင့္ အမ်ားဆုံးဖုံးလႊမ္းေနေသာ ဧရိယာ၊ ျမက္ခင္းျပင္ႏွင့္ၿခဳံပုတ္ေတာမ်ားကို  ေခၚပါသည္။

Other Wooded lands (Scrub and Grass Land)-Areas mostly covered by grassland and stunted trees, shrub forests, lower that 10% crown density.

ထာဝစဥ္တည္တံ့ေစရန္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း

          နိုင္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးမွုကို အေထာက္အကူျပဳနိုင္ရန္အတြက္ ေျမအမ်ိဳးအစားအခ်ဳိ႕ကို (နိုင္ငံပိုင္ျဖစ္ေစ၊ ပုဂၢလိကပိုင္ျဖစ္ေစ) အျမဲတမ္းသစ္ေတာေျမမ်ားအျဖစ္ဖြဲ႕ထားရပါမည္။ သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမွု အျမဲတမ္းရွိ သင့္သည့္ ေျမအမ်ိဳးအစားမ်ားသည္ ကာကြယ္ရမည့္ေျမ၊ သဘာဝကို ထိန္းသိမ္းရမည့္ေျမ၊ သစ္နွင့္အ ျခားသစ္ေတာထြက္ပစၥည္းမ်ား ထုတ္ယူရန္ေျမနွင့္ အဆိုပါကိစၥရပ္မ်ားကို ပူးတြဲေဆာင္ရြက္ရန္ ရည္ရြယ္ ေသာေျမဟူ၍ ခြဲျခားနိုင္ပါသည္။
          သစ္ေတာမ်ားအဓြန္႔ရွည္ၾကာစြာတည္တံ့ေစရန္နွင့္ ေနာင္သားစဥ္ေျမဆက္တိုင္ေအာင္ သစ္ေတာ သယံဇာတမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ထုတ္ယူသုံးစြဲနိုင္ရန္အတြက္ထာဝစဥ္တည္တံ့ေသာ သစ္ေတာစီမံအုပ္ခ်ဳပ္  (Sustainble Forest Management S.F.M)  ျဖင့္ ေရွးယခင္ကပင္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါသည္။

          သစ္ေတာမ်ား ထာဝစဥ္တည္တံ့ေရးအုပ္ခ်ဳပ္လုပ္ကိုင္မႈအား ေအာက္ေဖာ္ျပပါစံမ်ား (Criteria) ျပဌာန္းထားရွိပါသည္။

၁။ Extent of Forest Resources  -သစ္ေတာသယံဇာတမ်ား ထာဝစဥ္တည္တံ့ေစမည့္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မွုအတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားျဖည့္ဆည္းရန္၊

၂။ Biological Diversity - ဇီဝမ်ိုးစုံမ်ိုးကြဲမ်ားအား ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရန္၊

၃။  Forest Health and Vitality - သစ္ေတာမ်ား သန္စြမ္းမွုနွင့္ ရွင္သန္မွုအေျခအေန၊ သစ္ေတာ ေဂဟစနစ္မွ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနအား ကာကြယ္ေပးရန္၊

၄။ Productive Functions of Forests - သစ္ေတာမ်ားမွထုတ္လုပ္ေပးေသာ သစ္နွင့္သစ္ မဟုတ္ေသာ သစ္ေတာထြက္ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ေဂဟစနစ္ဆိုင္ရာဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို စနစ္တက် စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ရန္၊

၅။   Protective Functions of Forests -  အၿမဲတမ္းသစ္ေတာေျမမ်ား(စိုက္ခင္းမ်ားအပါအဝင္) အား အကာအကြယ္ေပးရန္၊

၆။  Socio-economic Benefits and Needs - လူမႈစီးပြားေရးဆိုင္ရာနယ္ပယ္မ်ားတြင္ သစ္ေတာက႑မွ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစရန္နွင့္

၇။  Legal,Policy and Institutional Framework -  သစ္ေတာက႑ဆိုင္ရာဥပေဒ၊ မူဝါဒ နွင့္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဆိုင္ရာ မူေဘာင္မ်ားခ်မွတ္နိုင္ရန္၊

သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းေသာေျမေျပာင္းလဲလာမႈအေျခအေန

          စက္မႈေခတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရး မတိုင္မီကာလ(၁၇ နွင့္ ၁၈ ရာစုနွစ္မ်ားအတြင္းက ကမၻာ ့သစ္ ေတာ ပမာဏ သည္ (၆.၂၁ ဘီလီယံ ဟက္တာ) ခန္႔ရွိခဲ့ျပီး ၂၀၀၀ခုနွစ္တြင္ ကမၻာ့သစ္ေတာပမာဏသည္ (၃.၈၇ဘီလီယံ ဟက္တာ) ခန္႔သာရွိေတာ့သည္ဟု  ခန္႔မွန္းထားပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ နွစ္ေပါင္း (၂၀၀)ခန့္ အတြင္း ကမၻာ့သစ္ေတာ ဧရိယာဟက္တာ (၂.၃၄ ဘီလီယံ) ခန္႔ (၃၇.၇ ) ရာခိုင္နွုန္း ေလ်ာ့နည္းသြား ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။ ျမန္မာသစ္ေတာမ်ားသည္လည္း အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေလ်ာ့နည္းလာ ရာ သစ္ေတာ ဖုံး လႊမ္းမွုသည္ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ၆၆% ၊၂၀၀၀ခုႏွစ္တြင္ ၅၂% လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ၄၇%ခန႔္သာ က်န္ရွိ ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

          သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမႈ ( ရြက္အုပ္ပိတ္ေတာနွင့္ ရြက္အုပ္ပြင့္ေတာ )၏ နွစ္အလိုက္ေျပာင္းလဲမွုမွာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္တြင္ ဟက္တာ ( ၃.၉၂ )သန္း၊ ၂၀၀၀ ျပည့္နွစ္တြင္ ဟက္တာ ( ၃.၄၉ ) သန္း၊ ၂၀၀၅ ခုနွစ္ တြင္ ဟက္တာ ( ၃.၃၃ ) သန္း၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ (၃.၁၈) သန္း ျဖစ္ပါသည္။

ၾကိဳးဝိုင္းၾကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာမ်ား သဘာဝထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမမ်ား

          သစ္ေတာမ်ားအား ေရရွည္တည္တံ့ေစရန္အတြက္  သစ္ေတာဦးစီးဌာနအေနျဖင့္  ၾကိဳးဝိုင္းႏွင့္ ၾကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာမ်ား၊ သဘာဝထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမမ်ား ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္၍ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ ပါသည္။

သစ္ေတာနယ္ေျမ     -  ဆိုသည္မွာ ၾကိဳးဝိုင္းေတာနွင့္ ၾကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာတို႔ပါဝင္သည့္ နယ္ေျမျဖစ္ပါသည္။

သဘာဝနယ္ေျမဆိုသည္မွာ- ေတာရိုင္းတိရိ စၦာန္နွင့္ သဘာဝအပင္မ်ား သက္ရွိသက္မဲ့ ဖြဲ႔စည္းမႈမ်ား သို႔မဟုတ္ ထင္ရွားေသာ ပထဝီအေနအထားမ်ား တည္ရွိသည့္ေဒသမ်ားကို အရွည္တည္တံ့ေရး အတြက္ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းရန္အလို႔ငွါ ေတာရိုင္းတိရိ စၦာန္ႏွင့္သဘာဝအပင္မ်ား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ သဘာဝနယ္ေျမမ်ား ထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားသည့္နယ္ေျမ ျဖစ္ပါသည္။

ၾကိဳးဝိုင္းနွင့္ၾကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာ ဖြဲ႔စည္းမႈအေနျဖင့္ ၁၉၈၈-၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ၃၈၈၇၆ စတုရန္း မိုင္၊ ၁၉၉၇-၉၈ ခုႏွစ္တြင္ ၄၀၄၄၄ စတုရန္းမိုင္ရွိခဲ့ျပီး ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ခုနွစ္၌ ၆၄၁၈၂.၉၀ စတုရန္းမိုင္ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ နိုင္ငံေတာ္ဧရိယာ၏ ၂၄.၅၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိပါသည္။ သဘာဝနယ္ေျမမ်ား တည္ေထာင္ျခင္း အေနျဖင့္ အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္၊ အဏၰဝါအမ်ိဳးသား ဥယ်ာဥ္၊ ေတာရိုင္းတိရိစာၦန္ေဘးမဲ့ေတာ စုစုေပါင္း (၃၆) ခု၊ ဧရိယာအားျဖင့္ ၁၄၆၃၁.၁၁ စတုရန္းမိုင္ ရွိပါသည္။

ၾကိဳးဝိုင္းၾကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာမ်ားကို ႏိုင္ငံဧရိယာ၏ ၃၀%အထိ၊ သဘာဝနယ္ေျမမ်ားကို ႏိုင္ငံဧရိယာ၏ ၁၀%အထိ ဖြဲ႔စည္းရန္ သစ္ေတာ မူဝါဒတြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။
သစ္ေတာဖုံးလႊမ္းမွု ဧရိယာမ်ားသည္ လူဦးေရတိုးတက္ျခင္း၊ ၿမိဳ႕ရြာခ်ဲ႔ထြင္ျခင္း၊ အျခားေျမ အသုံးခ်မႈအျဖစ္ ေျပာင္းလဲျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေလ်ာ့နည္းလာေနေသာ္လည္း သဘာဝေတာမ်ား ကာကြယ္ ထိန္းသိမ္းေရးနွင့္ သစ္ေတာမ်ားေရရွည္တည္တံ့ေစေရးအတြက္ အျမဲတမ္းသစ္ေတာနယ္ေျမမ်ားနွင့္ သဘာဝနယ္ ေျမမ်ားကို သစ္ေတာဥပေဒအရ သစ္ေတာမူဝါဒပါ ျပဌာန္းခ်ကသို႔ ေရာက္ရွိေအာင္ တိုးျမွင့္ ဖြဲ႔စည္း တည္ေထာင္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါသည္။